Bilmediler mollalar

“Senin imanının bittiği yerde bizimkisi yeni başlıyor.”

Avcıoğlu, Anadolu’ya en sıkı deneyimci mistiklerin Horasan erenleri üzerinden geldiğini söylüyor ve Ahmet Yesevi’nin divanındaki bir dörtlüğü okuyor: “Bilmediler mollalar Enel Hakk’ın manasın / Kal ehline hal ilmin Hak görmedi münasip.” Vahdetçinin böyle konuştuğunu, Enel Hak demekten korkmadığını, çünkü bunun onun inancı olduğunu anlatıyor. Tevhidin tek tanrılı dinlerin kavramı olduğunu, “La ilahe illallah” demenin iyi bir mertebe olduğunu ve ilk çağ peygamberlerinin insanlığı oraya getirmek için çaba harcadığını söylüyor; ama vahdetçiye bu yetmez, o “La mevcude illallah” der. Bunun bir üstünlük meselesi olmadığını vurguluyor.