Yedi nefs mertebesi

“Çünkü ben yaşayan gerçekliği referans alan biriyim.”

Avcıoğlu, Hermes’ten tasavvufçulara birçok mistik topluluğun yedi mertebeden söz ettiğini anlatıyor: uyur gezer, kendi çıkarının peşindeki nefs-i emmare; kendini kınayan nefs-i levvame; ilham olunan nefs-i mülhime; hakikatleri içselleştirmiş nefs-i mutmainne; razıye ve marziyye; en sonunda insan-ı kâmil olunan nefs-i kâmile. Kendisinin bunlara katılmadığını söylüyor: mertebeler uzay gemisi kapsülleri gibi geride bırakılıyormuş gibi anlatılıyor; oysa mertebelere çıkmış insanların nefs-i emmarenin bile aşağılarına düştüğünü defalarca gördü. Ayrıca bunlar karakter benliğin varoluşumuzu temsil ettiğini varsayıyor; oysa insan bu dünyanın çocuğudur. Bunların güzel temenniler olabileceğini, ama insanı iki yüzlü hissettirdiğini belirtiyor.